HET BEWONERSPLATFORM
HOOGSPANNINGSLIJNEN
VEENENDAAL

 
 

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 199, nr. 5 27

De vaste commissie voor Economische Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.  

De PvdA-fractie willen graag weten van de regering of er alternatieven zijn voor de eigen bijdrage van 25% voor het ondergronds verkabelen in art. 5.7. Wat zijn de voor- en nadelen als gekozen zou worden voor 10% of 0% eigen bijdrage? 

Waarom moet bij ondergrondse verkabeling een vast percentage betaald worden door de verzoeker, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Wat is de onderbouwing van het percentage van 25 procent, zo vragen deze leden? Ondervinden relatief kleine gemeenten of gemeenten met een relatief klein inwonertal nadeel bij een vast percentage, zo vragen deze leden. Zo nee, waarom niet? 

De leden van de PVV-fractie constateren dat de regering zijn verantwoordelijkheid afschuift als het gaat om de hoogspanningsmastenproblematiek en mensen die onder de magneetvelden van hoogspannings-masten wonen al jaren aan hun lot overlaat. Er is in de ogen van de leden helemaal geen sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid. TenneT en dus de regering is verantwoordelijk voor het te dicht bij huizen bouwen van hoogspanningsmasten. Indien dat het geval is en de norm voor magneetvelden wordt overschreden dan dient de regering ook volledige verantwoordelijkheid te dragen voor verkabeling of uitkoop. 

Waarom schuift de regering deze verantwoordelijkheid gedeeltelijk af naar gemeentes en bewoners? Waarom moeten gemeentes in dergelijke gevallen toch 25% meebetalen, terwijl zij niets aan de komst van de hoogspanningsmasten konden doen? Overigens constateren deze leden dat het omgekeerde ook voorkomt, namelijk dat gemeentes in hun expansiedrift zelfs na 2005 woningen gebouwd hebben onder bestaande hoogspanningsmasten. Een veel eerlijker systeem zou dan ook zijn om in dergelijke gevallen de kosten voor verkabeling of uitkoop voor 100% bij de gemeentes neer te leggen en in alle andere gevallen de kosten voor 100% bij het Rijk. Is de regering bereid om de kostenverdeelsystematiek op deze wijze aan te passen en zo niet, waarom niet? Kan de regering ook aangeven in hoeveel gevallen de kosten dan voor rekening zouden zijn van de gemeentes? Verder merken de leden van de PVV-fractie ook op dat iedere bewoner die geconfronteerd wordt met de plaatsing van hoogspanningsmasten boven zijn woning aanspraak zou moeten kunnen maken op een uitkoopregeling, is de regering daartoe bereid? Dan blijft er nog een groep mensen over die zelf na 2005 onder hoogspanningsmasten zijn gaan wonen en niet in aanmerking komen voor verkabeling of uitkoop. In hoeverre acht de regering dit anno 2015 nog verantwoord? Erkent de regering inmiddels de gezondheidsrisico’s van het wonen onder hoogspanningsmasten en zo niet waar baseert men dan het besluit tot uitkoop en verkabeling op? Is de regering bereid om de regelgeving met betrekking tot hoogspanningsmasten conform de zojuist beschreven wijze vorm te geven en zo niet, waarom niet? 

De leden van de D66-fractie lezen in artikel 5.7 dat bij verkabeling van hoogspanningskabels de lokale gemeente 25% van de kosten moeten dragen. De voorgenoemde leden vragen de regering nader te motiveren waarom zij hiertoe heeft besloten en hoe zij tot deze kostendeling is gekomen. Daarbij willen deze leden weten of ook andere opties om een goede afweging te maken met betrekking tot de verhouding van baten tot lasten, zijn overgewogen, in plaats van een financiële drempel voor de verzoeker. Bovendien vragen deze leden waarom er voor een vast percentage en het specifieke getal van 25% is gekozen. De leden van de D66-fractie vragen de regering om een lijst te maken van alle gemeenten waar hoogspanningskabels doorheen lopen, en per gemeente aan te geven: hoeveel het zou kosten om die hoogspannings-kabels te verkabelen, hoeveel de betreffende gemeenten zelf moeten bijdragen, en wat de eigen bijdragen voor het verkabelen dan uiteindelijk per inwoner van die gemeenten zou kosten. 

De leden van de fractie van de ChristenUnie vinden het vanuit het oogpunt van volksgezondheid en leefbaarheid belangrijk dat bewoners worden ontlast die in de buurt van hoogspanningslijnen wonen. Zij vinden het belangrijk dat de mogelijkheid van verkabeling wordt benut in woongebieden. Deze leden vragen zich echter af waarom gekozen is voor de drempelbijdrage van 25%. Is de regering van mening dat ons hoogspanningsnet een publieke voorziening is die van nationaal belang is? Zo ja, waarom wordt afgeweken van staand beleid om vernieuwingen van landelijke infrastructuur collectief te dekken? Het is in Nederland immers gebruikelijk dat bij het vernieuwen van een landelijk netwerk de kosten door alle Nederlanders of de netwerkbeheerders worden gedragen.

De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wanneer de Kamer een reactie krijgt op de motie Dik-Faber (Kamerstuk 29 023, nr. 189) over het inzichtelijk maken van kosten voor verkabeling. Zij wijzen bijvoorbeeld op een kleinere gemeente als Geertruidenberg, waar de kosten mogelijk op bijna 700 euro per huishouden uit zouden komen. Acht de regering dit een redelijk bedrag? Wordt het uitgangspunt gehanteerd dat kleine gemeenten net grotere gemeenten? Bestaat het risico dat door deze drempelbijdrage een regeling wordt opgetuigd waar gemeenten vanwege hun financiële situatie geen gebruik van kunnen maken? Zo ja, hoe is dit te rijmen met de uitspraken van de Minister van Economische Zaken tijdens het debat over de Brabantse 380 kV lijn op 22 april jl. waarbij hij heeft gewezen op de statische relatie tussen hoogspanning en gezondheid voor kinderen tot 15 jaar? De leden van de fractie van de ChristenUnie lezen in de MvT dat gemeenten een drempelbijdrage van 25% moeten betalen, omdat anders lijnen worden verkabeld op plaatsen waar de gemaakte maatschappelijke kosten «niet worden gewaardeerd». Waarom speelt dit geen rol bij uitkoop, waar alle bewoners die direct onder de lijnen wonen een aanbod tot uitkoop krijgen, ongeacht de lokale «waardering»? De leden van de fractie van de ChristenUnie wijzen op de MvT, die spreekt over een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, netbe-heerders en het Rijk. Geldt dit ook ten aanzien van huizen die er al stonden toen de lijnen werden aangelegd? En voor huizen die voor de introductie van het voorzorgsbeginsel in 2005 zijn gebouwd? Zo ja, hoe hadden gemeenten voor 2005 op de hoogte moeten zijn van mogelijke risico’s die verbonden zijn aan het wonen in de buurt van hoogspannings-lijnen? Hadden zij destijds uit eigen beweging maatregelen moeten nemen, ondanks het ontbreken van beleid van het Rijk en netbeheerders?

De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen waarom 220 en 380 kV tracés niet in aanmerking komen voor verkabeling. Als gevolg daarvan zullen de huizen direct onder die tracés moeten worden uitgekocht, met een grote impact op de leefbaarheid tot gevolg. Volgens de toelichting zou het niet mogelijk zijn om 220 en 380 kV lijnen te verkabelen, maar hoe is dat te rijmen met de verruimde mogelijkheden voor verkabeling van dergelijke lijnen, waarover de Kamer recent is geïnformeerd (kabinetsbrief van 2 april 2015, Kamerstuk 31 574, nr. 37 en de brief van TenneT van 30 maart 2015, «Actualisatie van visie ondergrondse aanleg 380 kV»)? Waarom worden alleen lijnen van 1 km of langer verkabeld? Hoe wordt de problematiek van het wonen in de buurt van hoogspanningslijnen opgelost op trajecten korter dan 1km?

Heeft de regering zich rekenschap gegeven van wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt, dat kinderen die langdurig in de buurt van bovengrondse elektriciteitslijnen wonen, mogelijk meer kans hebben op leukemie dan kinderen die daar verder vanaf wonen zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie? Zijn er gemeenten die bovengemiddeld veel hoogspanningskabels op het grondgebied hebben? Zijn er gemeenten voor welke de eigen bijdrage een belemmering zou kunnen vormen? Heeft de regering hierover contact gehad met betreffende gemeenten, zoals Veenendaal? Op welke wijze gaat de ACM rekening houden met de specifieke aspecten van verkabeling? Stelt de regering hier richtlijnen voor op? Heeft de regering hierover contact met de ACM gehad?

Hoogspan Platform

Wij zijn een groep bewoners in Veenendaal die zich verenigd hebben in dit platform. Onze doelstelling is: "Het laten verdwijnen uit de woonkern van de hoogspanningslijn". Het platform bestaat momenteel uit de volgende leden:

JAAP SCHILPEROORT (voorzitter)
MICHAEL MELSSEN (secretaris /woordvoerder)
INEKE MIEZELMOE (penningmeester)
NICO MIEZELMOE (lid)
SJAAK VAN DE BOVENKAMP (lid)
JAN VAN 'T VEER (lid)
ARIE TERLOUW (lid)
KOOS VAN DER PLAS (lid)
AREND VAN KAMPEN (lid)